KOMPETENCJE RADY RODZICÓW
Kompetencje rady rodziców zawarte są przede wszystkim w ustawie Prawo oświatowe (szczególnie w artykule 83-84), także w ustawie o systemie oświaty i Karcie Nauczyciela oraz w licznych rozporządzeniach, głównie Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Do najważniejszych z nich należą:
 
Uchwalanie programu wychowawczo-profilaktycznego
(art. 84, ust. 2, pkt. 1 Prawa oświatowego)
 
Uchwalanie przez radę rodziców w porozumieniu przez radę pedagogiczną programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły to jedna z najważniejszych kompetencji rady rodziców.
Jeżeli rada rodziców w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia roku szkolnego nie uzyska porozumienia z radą pedagogiczną w tej sprawie, wówczas program wychowawczo-profilaktyczny szkoły ustala dyrektor szkoły w uzgodnieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny.
Program ten obowiązuje do czasu uchwalenia programu przez radę rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną. Brak porozumienia nie oznacza, że rada rodziców traci możliwość kształtowania treści programu wychowawczo-profilaktycznego.
 
Uchwalanie swojego regulaminu
(art. 83, ust. 4 i 6 Prawa oświatowego)
 
Rada rodziców uchwala swój regulamin samodzielnie. Regulamin może zawierać wiele elementów, natomiast ustawa Prawo oświatowe wymienia trzy najważniejsze:
 
Po pierwsze – regulamin określa wewnętrzną strukturę i tryb pracy rady rodziców, czyli, np. czy jest powoływane prezydium albo zarząd, a jeśli tak, to jakie ma kompetencje, jak często odbywają się zebrania plenarne rady i zebrania prezydium (zarządu) oraz kto je zwołuje, czy jest powoływany organ kontrolny (np. komisja rewizyjna), jakie ma uprawnienia, jakie są zasady udziału w spotkaniach rady rodziców przedstawicieli dyrekcji, rady pedagogicznej i samorządu uczniowskiego, kto może wnosić pod obrady projekty uchwał itd.
 
Po drugie – regulamin określa szczegółowy tryb przeprowadzenia wyborów do rad oddziałowych (klasowych) oraz rady rodziców (ogólnoszkolnej).
 
Po trzecie – w regulaminie powinny znaleźć się zasady wydatkowania funduszy rady rodziców, a więc jaki jest sposób planowania wydatków (najczęściej określa się je w preliminarzu, zwanym często budżetem), kto może wnioskować o dokonanie konkretnych wydatków, kto decyduje o wydatkowaniu środków, jakie są zasady korzystania z konta bankowego rady rodziców.
 
Możliwość gromadzenia funduszy
(art. 84, ust. 6 i 7 Prawa oświatowego)
 
Ustawa daje radzie rodziców prawo do gromadzenia funduszy w celu wspierania działalności statutowej szkoły oraz wskazuje ich podstawowe źródło – dobrowolne składki rodziców.
Zasady wydatkowania środków rady rodziców muszą być określone w regulaminie rady rodziców.
Nowością w Prawie oświatowym (nie było tego w ustawie o systemie oświaty) jest przepis znajdujący się w art. 84 ust. 7, z którego wynika wprost, że fundusze rady rodziców mogą być przechowywane na odrębnym rachunku bankowym.
 
Opiniowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania szkoły 
(art. 84, ust. 2, pkt. 3 Prawa oświatowego)
 
Rada rodziców opiniuje program efektywności kształcenia lub wychowania, który jest tworzony przez dyrektora szkoły na polecenie kuratorium w sytuacji, gdy stwierdzi ono niedostateczne efekty kształcenia lub wychowania w szkole.
Opiniowanie projektu planu finansowego
(art. 84, ust.2, pkt. 2 Prawa oświatowego)
W każdym roku dyrektor przygotowuje projekt planu finansowego szkoły, czyli zestawienie planowanych dochodów i wydatków szkoły na kolejny rok. Zgodnie z prawem oświatowym, projekt ten jest opiniowany przez radę rodziców.
 
Opiniowanie działalności stowarzyszeń na terenie szkoły
(art. 86 Prawa oświatowego)
 
W szkole mogą działać stowarzyszenia i inne organizacje (np. fundacje), które prowadzą działalność wychowawczą (np. harcerstwo) lub wzbogacają działalność szkoły programowo i wychowawczo (np. organizacje sportowe, kulturalne, hobbystyczne).
Zgodę na działalność organizacji na terenie szkoły, podejmuje dyrektor po uzgodnieniu warunków tej działalności oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii m.in. rady rodziców.
 
Opiniowanie eksperymentów pedagogicznych
(art. 45, ust. 9 i ust. 1, pkt. 3; art. 70, ust. 1, pkt. 3 Prawa oświatowego)
 
Szkoła może realizować eksperyment pedagogiczny, którego celem jest rozwijanie kompetencji i wiedzy uczniów oraz nauczycieli. Jego istotą jest modyfikacja lub wdrożenie nowych działań przy zastosowaniu nowatorskich rozwiązań (programowych, organizacyjnych, metodycznych lub wychowawczych). Uchwałę w sprawie eksperymentów pedagogicznych podejmuje rada pedagogiczna, a ich projekt musi być zaopiniowany, m.in. przez radę rodziców. Prowadzenie eksperymentu pedagogicznego wymaga zgody odpowiedniego ministra. Wniosek w tej sprawie składa dyrektor szkoły po uzyskaniu opinii m.in. rady rodziców (opinia ta musi być dołączona do wniosku).
 
Opiniowanie dodatkowych zajęć edukacyjnych
(art. 109, ust. 3 Prawa oświatowego)
 
W szkole mogą być wprowadzone dodatkowe zajęcia edukacyjne, np. z języka obcego nowożytnego (innego niż język obcy nauczany w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych), a także zajęcia, do których nie ma podstawy programowej, ale ich program nauczania został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania. Takie zajęcia dodatkowe organizuje dyrektor, a jednym z warunków ich wprowadzenia jest zasięgnięcie opinii rady rodziców.
 
Możliwość występowania z wnioskami i opiniami w sprawach szkoły
(art. 84, ust. 1 Prawa oświatowego)
 
Rada rodziców może występować z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły do:
·      dyrektora szkoły,
·      rady pedagogicznej,
·      organu prowadzącego szkołę (gminy),
·      organu sprawującego nadzór pedagogiczny, czyli kuratora oświaty.
To najszersza kompetencja rady rodziców, gdyż daje ona możliwość wypowiadania się                w imieniu rodziców uczniów danej szkoły, zgłaszania wniosków, przedstawiania opinii              we wszystkich sprawach związanych z funkcjonowaniem szkoły. Zakres jej stosowania zależy w dużej mierze od kreatywności rodziców.
Oto przykłady wykorzystania tej kompetencji:
·      opinia skierowania do dyrektora szkoły w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom przez zamontowanie kamer,
·      opinia skierowana do dyrektora szkoły w sprawie planów zakupu szafek,
·      wniosek do dyrektora szkoły o dokonanie zmian w umowie o współpracy między szkołą a stowarzyszeniem X,
·      wniosek do rady pedagogicznej i dyrektora szkoły o nagrodzenie jednego                                          z nauczycieli,
·      wniosek do rady pedagogicznej i dyrektora szkoły o wspólną organizację budżetu uczniowskiego,
·      wniosek do burmistrza o nagrodzenie wyróżniających się nauczycieli z okazji Dnia Edukacji Narodowej,
·      wniosek do rady gminy i burmistrza o przeznaczenie dodatkowych środków na remont szkolnego boiska.
 
Współpraca z innymi radami rodziców
(art. 83, ust. 5 Prawa oświatowego)
 
Rady rodziców mogą współpracować ze sobą w dowolny sposób ustalając zasady i zakres tej współpracy. Formy i zasady współpracy mogą być ustalane doraźnie lub przybierać bardziej formalny charakter (porozumienie rad rodziców, forum rad rodziców, itp.)
 
Wnioskowanie o powołanie rady szkoły
(art. 81, ust. 13 Prawa oświatowego)
 
W szkołach mogą działać rady szkół. Składają się one z nauczycieli, rodziców i uczniów. Mają one liczne kompetencje dotyczące spraw wewnętrznych szkoły, m.in. uchwalają statut szkoły, opiniują plan pracy szkoły oraz inne sprawy istotne dla szkoły.
Powstanie rady szkoły organizuje dyrektor szkoły z własnej inicjatywy albo na wniosek rady rodziców.
 
Udział w powoływaniu dyrektora szkoły
(art. 63, ust. 14, pkt 2 lit. b oraz art. 63, ust. 17 pkt 2 Prawa oświatowego)
 
Stanowisko dyrektora szkoły powierza organ prowadzący szkołę (miasto, gmina). Wyłonienie kandydata następuje w drodze konkursu przez komisję powołaną przez organ prowadzący. W jej skład wchodzi między innymi dwóch przedstawicieli rady rodziców.
 
Wnioskowanie o ocenę nauczyciela
(art. 6a Karty Nauczyciela)
 
Praca każdego nauczyciela (z wyjątkiem nauczyciela stażysty) podlega ocenie w każdym czasie, jednak nie wcześniej niż po roku od poprzedniej oceny. O dokonanie takiej oceny,       do dyrektora może zwrócić się m.in. rada rodziców. Dyrektor dokonuje oceny w ciągu trzech miesięcy.
 
Opiniowanie dorobku nauczycieli za okres stażu
(art. 9c ust. 6 i 7 Karty Nauczyciela)
 
Dyrektor szkoły dokonuje także oceny dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu. Czyni to po zasięgnięciu opinii rady rodziców. Istotne jest, że rada rodziców ma na przedstawienie swojej opinii tylko 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o dokonywanej ocenie dorobku zawodowego nauczycieli. Jeśli w tym terminie nie przedstawi swojej opinii, dyrektor może dokonać oceny bez niej.
 
Wypadki w szkole
(§ 41, ust. 1, §43, ust. 7 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach)
 
O każdym wypadku w szkole powinna być zawiadomiona niezwłocznie m.in. rada rodziców, a w składzie zespołu powypadkowego może uczestniczyć jej przedstawiciel.
 
Zapoznanie się z wynikami ewaluacji zewnętrznej
(§ 12, ust. 7 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego)
 
Jedną z form nadzoru pedagogicznego nad szkołami jest ewaluacja zewnętrzna przeprowadzana przez kuratorium. Dyrektor szkoły w terminie trzech dni roboczych od dnia otrzymania raportu z ewaluacji musi poinformować m.in. radę rodziców o zakończeniu ewaluacji zewnętrznej i możliwości zapoznania się z raportem ewaluacji.
 
Opiniowanie dni wolnych od zajęć
(§ 5, ust. 1 i 5 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego)
 
Dyrektor szkoły może w danym roku szkolnym ustalić dodatkowe dni wolne od zajęć dydaktyczno-wychowawczych (w zależności od typu szkoły - od 6 do 10 dni). Ponadto w szczególnie uzasadnionych przypadkach niezależnie od tych dodatkowych dni wolnych, może za zgodą organu prowadzącego ustalić inne dodatkowe dni wolne od zajęć dydaktyczno-wychowawczych pod warunkiem zrealizowania zajęć przypadających w te dni w wyznaczone soboty.
W obu wymienionych powyżej sytuacjach, dyrektor szkoły powinien w tej sprawie zasięgnąć opinii m.in. rady rodziców.
 
Opiniowanie propozycji zajęć wychowania fizycznego
(§ 4, ust. 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie dopuszczalnych form realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego)
 
Dyrektor szkoły przygotowuje propozycje zajęć wychowania fizycznego do wyboru przez uczniów. Propozycje te muszą być zaopiniowane m.in. przez radę rodziców.

Sporządziła: Elżbieta Sączek na podstawie obowiązujących ustaw i rozporządzeń dotyczących systemu oświaty, publikacji „Budżet uczniowski. Nowy sposób aktywacji uczniów i rad rodziców”
Copyright ©2018 RADA RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 150, All Rights Reserved.
Liczba odwiedzin: 972